Çiğ Sütün Satışına Ait Tebliğ

Tebliğin amacı; çiğ sütün yerel perakendeciler tarafından son tüketiciye arzına ilişkin usul ve esasları belirlemektir.

Tebliğ, çiğ sütün yerel perakendeciler tarafından son tüketiciye arzına ilişkin hususları kapsar. Hayvan sağlığı ve hayvan refahı konusundaki mevzuat hükümlerine aykırılık teşkil etmeyecek şekilde uygulanır.

            Bu Tebliğde geçen;

Hastalıktan ari işletmeler için sağlık sertifikası: Süt üreten sığır işletmelerinin, Bruselloz ile Mücadele Yönetmeliğine göre Brusellozdan ari veya resmi olarak ari ve Sığır Bovine Tüberkülozu Yönetmeliğine göre tüberkülozdan ari olduğunu gösteren belgeyi ifade eder.

Süt üreten hayvancılık işletmecisi: Gıda olarak piyasaya arz için süt üretmek amacıyla, hayvancılık işletme numarası bulunan tesis sahibi gerçek veya tüzel kişilerdir.

Yerel perakendeci: Süt üreten hayvancılık işletmesi merkez kabul edilerek hazır ambalajlı çiğ süt için 500 kilometrelik yarıçap içerisinde, hazır ambalajlı olmayan çiğ süt için 200 kilometrelik yarıçap içerisinde yer alan ve son tüketiciye sabit bir yerde konumlandırılmış otomatik satış makineleri veya bakkal, market ve benzeri yerlerde çiğ süt satan perakendeciyi, ifade etmektedir.

Genel hükümler

  • Tebliğ kapsamında sadece yetkili merciden izin almış süt üreten hayvancılık işletmesinde üretilen çiğ sütün arzına izin verilir.
  • Son tüketiciye arz edilecek olan inek veya manda çiğ sütleri Hastalıktan Ari İşletmeler İçin Sağlık Sertifikasına sahip Brusellozdan ve Sığır Tüberkülozundan ari süt sığırı işletmelerinden, koyun veya keçi çiğ sütleri, Koyun Keçi Brusellozu Hastalığından Ari İşletmeler İçin Sağlık Sertifikasına sahip Brusellozdan ari süt koyun keçi işletmelerinden elde edilir.
  • Çiğ süt, sağımdan hemen sonra 4 °C'nin altındaki sıcaklıklara soğutulur ve nakil sırasındaki sıcaklığı 4 °C'yi geçemez.
  • Tebliğ kapsamında son tüketiciye arz edilecek çiğ süt işlenemez, dondurulamaz, herhangi bir bileşeni ayrılamaz, bir bileşen eklenemez, separatörden geçirilemez, farklı hayvan türlerine ait sütler karıştırılamaz veya çiğ sütte değişikliğe neden olabilecek herhangi bir işleme tabi tutulamaz.
  • Çiğ sütü arz etmek isteyen süt üreten hayvancılık işletmecisi, yetkili merciden izin belgesi almak zorundadır.
  • Çiğ sütün son tüketiciye arzı, sağımdan itibaren 24 saat içerisinde gerçekleştirilir. Farklı sağım zamanları olan çiğ sütlerin arzı sırasında ilk sağım zamanı esas alınır.
  • Çiğ sütün son tüketim süresi, ilk sağım saatinden itibaren 48 saati geçemez.
  • Çiğ süt satışı için kullanılan ambalajlar, Türk Gıda Kodeksi Gıda ile Temas Eden Madde ve Malzemeler Yönetmeliği hükümlerine uygun olur.
  • Yerel perakendeci; süt üreten hayvancılık işletmecisinden Tebliğ kapsamında tedarik ettiği çiğ sütü, başka bir gıda işletmesine arz edemez.
  • Gıda işletmeleri süt üreten hayvancılık işletmesinden almış oldukları çiğ sütü yerel perakendeciye gönderebilirler. Bu faaliyette bulunan gıda işletmeleri, Gıda İşletmelerinin Kayıt ve Onay İşlemlerine Dair Yönetmelik kapsamında yetkili merciden kayıt belgesi almak zorundadır.
  • Gıda İşletmelerinin Kayıt ve Onay İşlemlerine Dair Yönetmelik kapsamında onay belgesi almış işleme tesisleri, almış olduğu çiğ sütü yerel perakendecilere arz edebilir.

İzin usul ve esasları

  • Çiğ sütü arz etmek isteyen süt üreten hayvancılık işletmecisi, yetkili mercie Ek1'de yer alan bilgi ve belgeler ile Ek-2 ile başvuruda bulunur.
  • Başvurunun uygun bulunması halinde süt üreten hayvancılık işletmesi, on beş iş günü içerisinde kontrol görevlileri tarafından resmi kontrole tabi tutulur.
  • İşletmenin Gıda Hijyeni Yönetmeliği ile Hayvansal Gıdalar İçin Özel Hijyen Kuralları Yönetmeliğinin ilgili maddelerine uygun olduğunu yetkili merci tarafından tespit edilmesi halinde süt üreten hayvancılık işletmesine Ek-3'te yer alan izin belgesi verilir. İzin belgesi üzerinde yer alan izin numarası, hayvancılık işletme numarasıdır.
  • Süt üreten hayvancılık işletmecisi, bu Tebliğ kapsamındaki faaliyetini durdurması durumunda, bu durumunu üç ay içerisinde yetkili mercie bildirimde bulunur.
  • Yetkili merci, çiğ sütü arz etmek için Bakanlıktan izin almış süt üreten hayvancılık işletmelerinin listesini oluşturur ve bu listeleri güncel tutar.
  • Çiğ sütü arz etmek için; bağımsız olarak sabit bir yere konumlandırılmış otomatik satış makinesi sahibi, Gıda İşletmelerinin Kayıt ve Onay İşlemlerine Dair Yönetmeliğine göre Bakanlığa kayıt yaptırmak zorundadır.
  • Her bir makine için ayrı işletme kayıt belgesi düzenlenir.
  • Sabit bir yere konumlandırılmış otomatik satış makineleri için Gıda İşletmelerinin Kayıt ve Onay İşlemlerine Dair Yönetmeliğinin 12 nci maddesi hükümleri uygulanmaz.
  • Kayıtlı yerel perakendeciye ait otomatik satış makineleri için ayrıca kayıt belgesi düzenlenmez.
  • Yerel perakendeciler vasıtasıyla son tüketiciye arz edilecek çiğ sütü satmak isteyen süt üreten hayvancılık işletmesi dışındaki gıda işletmeleri il/ilçe müdürlüğüne Ek-4'te yer alan dilekçe ile müracaat eder.

Sorumluluklar

  • Çiğ sütü arz etmek isteyen süt üreten hayvancılık işletmecisi, Tebliğde belirtilen hijyen gerekliliklerine ilave olarak Gıda Hijyeni Yönetmeliği ile Hayvansal Gıdalar İçin Özel Hijyen Kuralları Yönetmeliğinin 53, 54, 55 ve 56. maddelerinde yer alan hükümlere uymak zorundadır.
  • Yerel perakendeci, Tebliğde belirtilen hijyen gerekliliklerine ilave olarak Gıda Hijyeni Yönetmeliği hükümlerine uymak zorundadır.

Çiğ Süt İçin Gereklilikler

1. Çiğ süt aşağıdaki kriterlere uygun olur:

  • Kendine özgü renk, tat ve kokuda olur.
  • Süt bileşeni dışında herhangi bir madde içermez.
  • Çiğ sütün bileşimi Ek-5'te yer alan tabloya uygun olur.
  • Süt üreten hayvancılık ve gıda işletmecilerinin uyacağı kriterler Ek-6'da gösterilmiştir.
  • Çiğ süt, Türk Gıda Kodeksi Bulaşanlar Yönetmeliği hükümlerine uygun olur.
  • Çiğ süt, Canlı Hayvanlar ve Hayvansal Ürünlerde Belirli Maddeler ile Bunların Kalıntılarının İzlenmesi İçin Alınacak Önlemlere Dair Yönetmelik hükümlerine uygun olur.

2.Süt üreten hayvancılık işletmecisi ürettiği çiğ sütün analizlerini yapmak/yaptırmak zorundadır.

  • Çiftlikte üretilen sütün bir bölümü bir süt işleme tesisine arz edildiğinde, süt işleme tesisi tarafından gerçekleştirilen analizlere ait sonuçlar kullanılabilir.

Çiğ Sütün Yerel Perakendeciye Arzı

  • Süt üreten hayvancılık işletmesinde çiğ sütün ambalajlandığı, yerel perakendeciye arz edildiği yer; hayvanların barındığı yerlerden ayrı bir bölümde gerçekleştirilir.
  • Hazır ambalajlı çiğ süt için en az 1 litrelik ve tek kullanımlık ambalajlar kullanılır.
  • Yerel perakendecide çiğ süt son tüketiciye; sadece otomatik satış makinesi aracılığıyla tek kullanımlık ambalaj veya tüketici tarafından sağlanan kap içerisinde veya hazır ambalajlı olarak arz edilir. Otomatik satış makinesi 10 uncu maddede yer alan gereklilikleri karşılar.
  • Satış sırasında çiğ süt, 0°C ila 4°C arasındaki sıcaklıklarda muhafaza edilir.

Otomatik satış makinelerinin özellikleri

Çiğ sütün arzı için kullanılan otomatik satış makineleri aşağıdaki gereklilikleri karşılar:

  • Elektrik ve sıcak/soğuk su tedarikine sahip olan alanlara yerleştirilir.
  • Makine, yükleme konteynerinin ve süt kanallarının temizlik ve dezenfeksiyonu için otomatik bir sisteme sahip olur. Boşaltma ve dolum zaman aralığının çok kısa olduğu her seri dolumdan sonra ve tüm hallerde günde en az bir defa uygun bir şekilde temizlenir ve dezenfekte edilir.
  • Makine, günlük olarak doldurulur. Gün içinde yeni dolum yapılmadan önce, önceki dolumdan kalan çiğ süt boşaltılır.
  • Makinenin çiğ süt ile temasta bulunan tüm yüzeyleri, gıda ile temasa uygun madde ve malzemeden üretilir.
  • Çiğ süt ile doğrudan temas eden yüzeyler kolay temizlenebilir, düzgün, yıkanabilir, korozyona dayanıklı ve toksik olmayan maddelerden yapılır.
  • Makine, çiğ sütün 0°C ila 4°C arasındaki sıcaklıklarda muhafazasını sağlar.
  • Montaj ekipmanı dahil depolama konteyneri, sütte bulaşmayı engelleyecek şekilde yapılır ve temizlik ve dezenfeksiyonu için kolay sökülüp takılabilir olur.
  • Sıcaklık derecesinin 4 °C'nin üzerine çıkması durumunda, makine alarmlı bir kapatma düzeneğine sahip olur.
  • Otomatik satış makinelerinde sıcaklık sensörü olur ve dışarıda göstergesi bulunur. Ayrıca belirli sürelerde kalibrasyonu yapılır. Makinelerdeki sıcaklığı otomatik olarak kayıt eden bir düzenek bulunur.

Ambalajlama ve etiketleme

Çiğ sütün son tüketiciye arzı sırasında aşağıdaki bilgiler tüketiciye sunulur:

  • Ürünün adı (çiğ inek sütü ve benzeri)
  • Üretici/işleme tesisi adı soyadı veya ticari unvanı, adresi ve hayvancılık işletme numarası
  • Sağım tarihi
  • Çiğ sütün son tüketim tarihi
  • En az 1 cm olacak şekilde "ÇİĞ SÜT", "24 SAAT İÇİNDE KULLANILMALIDIR" ve "KULLANMADAN ÖNCE KAYNATINIZ" ifadeleri
  • "0°C ila 4°C'de BUZDOLABINDA MUHAFAZA EDİNİZ" bilgisi
  • Çiğ sütün arzı için izin belgesi tarihi (Ek-3)
  • Yerel perakendecide çiğ sütün son tüketiciye arzı sırasında perakende kayıt numarası bulunur.
  • Bağımsız olarak sabit bir yerde konumlandırılmış otomatik satış makineleri için işletme kayıt numarası bulunur.
  • Hazır ambalajlı çiğ sütün etiketinde net miktar bilgisi ve işletme onay numarası bulunur.

Hazır ambalajlı çiğ süt hariç, bu Tebliğ kapsamında son tüketiciye satılan çiğ sütler için, etikette yer alması gereken tüm bu bilgiler tüketicinin kolaylıkla görülebileceği bir şeklide bulunur, talep edilmesi halinde bu bilgiler yazılı olarak son tüketiciye verilir.

Kayıtların Tutulması

1. Süt üreten hayvancılık işletmecisi, Gıda Hijyeni yönetmeliğinin 9'uncu maddesinin birinci ve ikinci fıkrasında belirtilen kayıtlara ilave olarak aşağıdaki kayıtları tutar:

  • Günlük olarak bu Tebliğ kapsamında sattığı çiğ süt miktarı.
  • Çiğ sütü sattığı gıda işletmelerinin kayıt numaraları ile her bir gıda işletmesine sattığı günlük çiğ süt miktarı.
  • Bu Tebliğ kapsamında arz edilen çiğ süt satışı ile ilgili her türlü satış belgesi.

2. Gıda işletmecisi, sütü tedarik ettiği ve/veya arz ettiği gıda işletmesi ile ilgili bilgileri ve çiğ süt miktarına ilişkin kayıtları günlük olarak tutar.

3. Kayıt ve belgeler, gıda işletmecileri tarafından ait oldukları takvim yılının sonundan itibaren en az on iki aylık bir süre muhafaza edilir.

İdari Yaptırım

Bu Tebliğe aykırı davrananlar hakkında 5996 sayılı Kanunun ilgili maddelerine göre idari yaptırım uygulanır.

Uyum zorunluluğu

Tebliğ kapsamında faaliyet gösteren işletmeler bu Tebliğ hükümlerine 31.12.2017 tarihine kadar uyum sağlamak zorundadır.

EK-1 ÇİĞ SÜTÜ ARZ ETMEK İSTEYEN SÜT ÜRETEN HAYVANCILIK

İŞLETMECİSİNDEN İSTENEN BİLGİ VE BELGELER

1 - Dilekçe ve beyanname
2 - Hastalıktan Ari İşletmeler İçin Sağlık Sertifikası
3 - Koyun Keçi Brusellozu Hastalığından Ari İşletmeler için Sağlık Sertifikası
4 - 30 derecede koloni sayısı ve somatik hücre sayısına ilişkin analiz raporu

 

EK-5 ÇİĞ SÜTÜN BİLEŞİMİ
 

% Protein

(m/v) en az

Asitlik

(% süt asiti) (m/v)

 

Yoğunluk en

az (m/v)

 

% Yağsız kuru

madde (m/v) en az

Süt Yağı en az

(m/v)

 

İnek2,80,135-0,201,0288,53,4
Koyun3,10,16-0,351,028106,0
Keçi2,80,15-0,281,0268,54,0
Manda5,50,14-0,221,0288,57,0

 

EK-6 SÜT ÜRETEN HAYVANCILIK VE GIDA İŞLETMECİLERİNİN UYACAĞI KRİTERLER
1 - Çiğ inek sütü için;

30 °C'deki koloni sayısı (her mililitrede)

Somatik hücre sayısı (her mililitrede)

≤ 100.000 (*)

≤ 400.000 (**)

* Ayda en az 2 numune ile 2 aylık bir periyodun yuvarlanmış geometrik ortalaması

** Üretim miktarındaki mevsimsel değişikliklerin dikkate alınması için Bakanlık tarafından başka bir yöntem belirtilmediği takdirde, ayda en az 1 numune ile 3 aylık bir periyodun yuvarlanmış geometrik ortalaması

2- Diğer türlerden elde edilen çiğ süt için;

30 °C'deki koloni sayısı (her mililitrede)≤ 1.500.000 (*)
* Ayda en az 2 numune ile 2 aylık bir periyodun yuvarlanmış geometrik ortalaması


Başvuru ve Beyanname İçin (Ek-2) Tıklayınız.

Örnek Dilekçe İçin (Ek-4) Tıklayınız.


Ek Dosyalar

''